Uraz rdzenia kręgowego, a udar rdzenia kręgowego. Czym się różni?
Ośrodek Rehabilitacji Neurologicznej NORMAN
Efekty terapii
Pacjenci o nas mówią
Uraz rdzenia kręgowego i udar rdzenia kręgowego to dwa różne zdarzenia medyczne
Różnice między urazem rdzenia a udarem rdzenia kręgowego
- Uraz rdzenia kręgowego (spinal cord injury, SCI) jest mechanicznym uszkodzeniem rdzenia, które najczęściej wynika z urazu fizycznego, takiego jak wypadek samochodowy, upadek albo uraz sportowy. W jego następstwie dochodzi do uszkodzenia strukturalnego rdzenia, co może prowadzić do różnego stopnia utraty czucia, ruchu i funkcji narządów, zależnie od poziomu uszkodzenia.
- Udar rdzenia kręgowego (spinal cord stroke) jest znacznie rzadszy niż uraz rdzenia. Wynika z nagłego zatrzymania przepływu krwi w rdzeniu kręgowym lub jego naczyniach, podobnie jak ma to miejsce w udarze niedokrwiennym mózgu. Przyczyną mogą być między innymi zakrzepica tętnic rdzeniowych, zator tętnic rdzeniowych albo uraz naczyniowy. Zmniejszony przepływ krwi prowadzi do niedokrwienia i uszkodzenia tkanki nerwowej rdzenia.
Deficyty po urazie rdzenia w zależności od tego, czy rdzeń został przerwany
Deficyty związane z urazem rdzenia kręgowego mogą się różnić w zależności od tego, czy rdzeń został przerwany całkowicie, czy też uszkodzenie jest częściowe. Oto ogólne różnice w obu przypadkach:
Uraz rdzenia kręgowego z przerwaniem rdzenia (całkowite przecięcie)
- Paraliż spastyczny: przy całkowitym przecięciu rdzenia kręgowego powyżej danego segmentu pojawia się utrata kontroli nad ruchem poniżej poziomu uszkodzenia. Często prowadzi to do paraliżu spastycznego z dużym napięciem mięśniowym, sztywnością i trudnościami w kontrolowaniu ruchów.
- Utrata czucia: pacjenci z całkowitym przecięciem rdzenia tracą czucie poniżej poziomu uszkodzenia, przez co nie odczuwają bodźców dotykowych, bólu ani temperatury.
- Dysfunkcja narządów wewnętrznych: przerwanie rdzenia może prowadzić do problemów z oddychaniem, kontrolą pęcherza moczowego i jelit oraz do zaburzeń seksualnych.
Uraz rdzenia kręgowego bez przerwania rdzenia (częściowe uszkodzenie)
- Paraliż flakcyjny: przy częściowym uszkodzeniu rdzenia pacjenci często doświadczają osłabienia mięśni i paraliżu flakcyjnego, ale zwykle zachowują pewien zakres kontroli nad ruchem.
- Częściowa utrata czucia: poniżej poziomu uszkodzenia może występować niepełna utrata czucia. Pacjent odczuwa niektóre bodźce, ale zdolność czucia bywa wyraźnie ograniczona.
- Możliwość częściowej funkcji narządów wewnętrznych: w zależności od poziomu i nasilenia uszkodzenia mogą pozostać częściowe funkcje narządów wewnętrznych, choć nadal występują istotne trudności.
Warto zauważyć, że konkretny zakres deficytów może być różny w zależności od poziomu uszkodzenia rdzenia kręgowego. Uszkodzenie w wyższych segmentach zwykle prowadzi do większej utraty funkcji niż uszkodzenie w niższych segmentach.
Podział deficytów w zależności od poziomu uszkodzenia
Poniżej przedstawiamy ogólny podział możliwych deficytów motorycznych i ograniczeń zależnie od poziomu uszkodzenia rdzenia kręgowego. Konkretne objawy mogą się jednak różnić w zależności od indywidualnych cech pacjenta i nasilenia urazu.
- Uszkodzenie w odcinku szyjnym (C1-C7): może prowadzić do tetraplegii, czyli utraty funkcji kończyn górnych i dolnych, a także do zaburzeń czucia oraz funkcji narządów wewnętrznych poniżej poziomu urazu. W takich sytuacjach szczególnego znaczenia nabiera usprawnianie niedowładnej ręki i kończyny górnej.
- Uszkodzenie w odcinku piersiowym (T1-T12): najczęściej prowadzi do paraplegii. Pacjent zachowuje kontrolę nad kończynami górnymi, ale traci część funkcji ruchowych i czuciowych kończyn dolnych, co czyni terapię zaburzeń chodu i równowagi jednym z głównych celów usprawniania.
- Uszkodzenie w odcinku lędźwiowym (L1-L5): również może prowadzić do paraplegii, jednak zwykle daje większą niezależność w poruszaniu się niż uszkodzenie wyżej położonych segmentów.
- Uszkodzenie w odcinku krzyżowym (S1-S5): zwykle powoduje ograniczenia ruchowe w kończynach dolnych i trudności z chodzeniem oraz kontrolą ruchów nóg.
Niezależnie od poziomu uszkodzenia pacjenci mogą doświadczać różnego stopnia dysfunkcji narządów wewnętrznych, takich jak problemy z oddychaniem, kontrolą pęcherza moczowego i jelit oraz zaburzenia seksualne.
Warto podkreślić, że zakres deficytów i ograniczeń motorycznych zależy od indywidualnych czynników, takich jak nasilenie uszkodzenia, przebieg rehabilitacji i postęp w rekonwalescencji. Dlatego każdy pacjent po urazie rdzenia kręgowego potrzebuje spersonalizowanej opieki medycznej i rehabilitacyjnej, w tym specjalistycznego treningu, jakim jest rehabilitacja w podwieszeniu na pająku.
Przeczytaj również
Utrata mowy po udarze. Afazja i rola logopedy w procesie terapii.
Afazja po udarze to utrata zdolności rozumienia i tworzenia wypowiedzi. Wyjaśniamy typy afazji, rolę logopedy i kierunki rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Czy każdy pacjent po udarze może być rehabilitowany?
Możliwość rehabilitacji po udarze zależy od stanu zdrowia pacjenta, czasu od incydentu i właściwego doboru terapii. Wyjaśniamy, kiedy rehabilitacja jest możliwa i jak szukać odpowiedniej ścieżki postępowania.
Czytaj dalej →
Kiedy powinno rozpocząć się rehabilitację po udarze mózgu?
Wczesna rehabilitacja po udarze zwykle zaczyna się już na oddziale neurologicznym, ale jej zakres i tempo zawsze zależą od stanu pacjenta oraz decyzji lekarza.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – obszary i skutki uszkodzenia mózgu.
Mózg jest źródłem naszej tożsamości, intelektu i emocji. Oto krótki przewodnik po obszarach mózgu oraz deficytach powstałych wskutek ich uszkodzenia w wyniku udaru niedokrwiennego.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – emocje, nastrój, depresja
Udar może uszkadzać struktury mózgu odpowiedzialne za regulację emocji i nastroju, dlatego po incydencie mogą pojawić się depresja, lęk, problemy z motywacją oraz trudności w rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Udar mózgu: objawy - jak rozpoznać i jak reagować?
Szybkie rozpoznanie objawów udaru mózgu i natychmiastowe wezwanie pomocy mogą uratować życie oraz zmniejszyć ryzyko trwałych powikłań.
Czytaj dalej →
10 najczęściej popełnianych błędów przez fizjoterapeutów neurologicznych.
Karolina Łozińska opisuje najczęstsze błędy popełniane podczas terapii neurologicznej oraz zasady pracy, które pomagają ich unikać.
Czytaj dalej →
Utrata pamięci po udarze. Z czym się wiąże i co może pomóc?
Utrata pamięci po udarze może obejmować problemy z zapamiętywaniem słów, rozpoznawaniem miejsc i uczeniem się nowych rzeczy. Wyjaśniamy, co może pomóc w codziennym funkcjonowaniu i terapii.
Czytaj dalej →
Czy choroby towarzyszące mają wpływ na rehabilitację po udarze?
Choroby współistniejące mogą istotnie ograniczać pionizację, wydolność i dobór ćwiczeń po udarze, dlatego terapia musi uwzględniać pełny wywiad medyczny i ostrożne dawkowanie obciążeń.
Czytaj dalej →
Następny krok
Porozmawiajmy
Jesteśmy do dyspozycji w przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących procesu rehabilitacji.
Opisz przypadek
Prześlij szczegóły dotyczące stanu zdrowia, a my ustosunkujemy sie do tego pod kątem terapeutycznym.
Konsultacja mailowa
Napisz do nas i opisz rodzaj schorzenia oraz aktualny stan zdrowia. Odpowiemy, jak patrzymy na Twoją sytuację w kontekście rehabilitacji.
Video z pacjentem
Możesz nam przesłać film obrazujący stan zdrowia pacjenta. Odniesiemy się do Twojej aktualnej sytuacji i opowiemy o możliwościach terapeutycznych.