Depresja po udarze mózgu – zmienny nastrój i zaburzenia emocjonalne.
Aleksandra Mielnik
neuroterapia.eu
Efekty terapii
Pacjenci o nas mówią
Skutki udaru dotykają różnych sfer funkcjonowania człowieka
Skutki udaru dotykają różnych sfer funkcjonowania człowieka: motorycznej, poznawczej, ale też emocjonalnej i społecznej. Zaburzenia emocjonalne po udarze z jednej strony mogą wynikać z uszkodzenia struktur mózgu odpowiedzialnych za kontrolę powstawania i wyrażania emocji. Z drugiej mogą być reakcją na nagłą utratę zdrowia i trudności z adaptacją do nowej sytuacji. Najczęstszymi zmianami psychicznymi po udarze są depresja, lęk, apatia, drażliwość, impulsywność oraz duże wahania nastrojów.
Depresja po udarze mózgu dotyka nawet jednej trzeciej pacjentów. Jej obecność obniża skuteczność leczenia neurologicznego i niekorzystnie wpływa na przebieg rehabilitacji neurologicznej, ponieważ zmniejsza napęd psychoruchowy oraz motywację do wysiłku. Depresja pogarsza również funkcjonowanie psychospołeczne i może nasilać obawy związane z zaburzeniami poznawczymi. Objawy mogą pojawić się bezpośrednio po incydencie albo dopiero po tygodniach czy miesiącach.
Inną częstą konsekwencją udaru jest apatia. Występuje z podobną częstością jak depresja i objawia się obniżeniem aktywności, spadkiem napędu psychoruchowego oraz brakiem motywacji do podejmowania działań. Chory bywa osowiały, bierny i sprawia wrażenie obojętnego na zdarzenia zewnętrzne. Często traci też dotychczasowe zainteresowania.
Zmienność nastrojów po udarze
Zmienność nastrojów, nazywana także labilnością emocjonalną, oznacza trudność z kontrolowaniem emocji i łatwe przechodzenie od przygnębienia do radości, a czasem nawet euforii. Wyrażanie emocji może sprawiać wrażenie nieadekwatnego do sytuacji. Nawet minimalny bodziec bywa w stanie wywołać wybuch płaczu lub, rzadziej, śmiechu. Chory często ma świadomość, że jego reakcje są przesadzone, ale nie potrafi nad nimi zapanować.
Tego rodzaju wybuchy płaczu można łatwo pomylić z depresją, choć czasem nie mają z nią bezpośredniego związku. Wynikają bowiem z obniżonej zdolności układu nerwowego do kontroli wyrażania emocji, przez co płacz staje się odruchem, a nie proporcjonalną reakcją na zdarzenia zewnętrzne.
Zaburzeniom emocjonalnym po udarze mózgu mogą towarzyszyć zmiany osobowości. W wyniku udaru chory może stać się bardziej impulsywny, niecierpliwy lub drażliwy, albo przeciwnie: bardziej uległy i wycofany. Najczęściej obserwuje się uwypuklenie oraz wzmocnienie dotychczasowych cech.
Jak radzić sobie ze zmianami emocjonalnymi i osobowościowymi po udarze?
Rehabilitacja neuropsychologiczna, jako oddziaływanie kompleksowe, ma na celu nie tylko usprawnienie lub przywrócenie utraconych funkcji poznawczych, ale też pomoc w zaadaptowaniu się do życia po udarze. Zadaniem terapeuty jest ocena powstałych zaburzeń w kontekście ich przyczyn oraz pomoc choremu w wypracowaniu strategii radzenia sobie z emocjami lub zmianami osobowości. Odpowiednio poprowadzona terapia może pozwolić choremu na odzyskanie większej kontroli nad swoim życiem i lepsze funkcjonowanie społeczne.
Źródła
- Seniow, J., Poudarowe ogniskowe zespoły poznawcze w kontekście rehabilitacji.
- Harciarek, M., Jodzio, K. (2005). Charakterystyka wybranych zaburzeń emocjonalnych po udarze prawej półkuli mózgu. Roczniki psychologiczne 8/2005 (2), 55-71.
- Kot-Bryćko, K., Pietraszkiewicz, F. (2012). Psychologia w medycynie. Część 1 – deficyty poznawcze u osób po udarze mózgu. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, tom 18, nr 4, 340-343.
- Wichnowicz, H. (2008). Depresja poudarowa – zaburzenie biologiczne czy psychopochodne. Udar Mózgu, tom 10, nr 1, 40-48.
- Autor: Aleksandra Mielnik
Następny krok
Porozmawiajmy
Jesteśmy do dyspozycji w przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących procesu rehabilitacji.
Opisz przypadek
Prześlij szczegóły dotyczące stanu zdrowia, a my ustosunkujemy sie do tego pod kątem terapeutycznym.
Konsultacja mailowa
Napisz do nas i opisz rodzaj schorzenia oraz aktualny stan zdrowia. Odpowiemy, jak patrzymy na Twoją sytuację w kontekście rehabilitacji.
Video z pacjentem
Możesz nam przesłać film obrazujący stan zdrowia pacjenta. Odniesiemy się do Twojej aktualnej sytuacji i opowiemy o możliwościach terapeutycznych.