Kiedy rozpocząć rehabilitację po udarze i jak to robić?
Ośrodek Rehabilitacji Neurologicznej NORMAN
Efekty terapii
Pacjenci o nas mówią
Rehabilitacja po udarze powinna być aktywowana jak najszybciej. Aby ten proces mógł być uruchomiony, warunkiem są unormowane wszelkie parametry życiowe. Decyzję w sprawie rozpoczęcia rehabilitacji podejmuje lekarz.
Szybkie wdrożenie rehabilitacji lepiej aktywizuje pacjenta w jego dalszym usprawnianiu i pozytywnie wpływa na motywację do dalszej pracy nad sobą. Jednym z podstawowych celów szybkiego usprawniania jest też zapobieganie powikłaniom wynikającym ze zbyt długiego unieruchomienia chorego.
- Powstawanie patologicznych wzorców ruchowych.
- Przykurcze stawów.
- Problemy pulmonologiczne oraz psychologiczne wynikające z poczucia niemocy i nieprzydatności chorego.
W początkowej fazie po udarze koncentrujemy się na podstawowych funkcjach. Pacjenci często mają problemy z połykaniem, a ich wydolność oddechowa bywa obniżona. Dlatego oprócz standardowej rehabilitacji warto wcześnie wdrożyć wsparcie neurologopedy zajmującego się zaburzeniami funkcji oralnych.
Problemy z połykaniem mogą prowadzić do niedożywienia i osłabienia całego organizmu, co wydłuża proces rehabilitacji i obniża jego jakość.
Bardzo ważna jest częsta, najlepiej co 2-3 godziny, zmiana pozycji ułożeniowych pacjenta. Ogranicza to utrwalanie patologicznych wzorców ruchowych i pomaga wpływać na kształtowanie napięcia mięśniowego, które ma duże znaczenie w dalszej rehabilitacji.
Na początku uczymy pacjenta podstawowych aktywności: siedzenia, wstawania, obracania się na boki, ubierania, higieny osobistej i w końcu chodzenia od podstaw. Wczesna pionizacja ma bardzo duże znaczenie, choć decyzję o jej rozpoczęciu zawsze podejmuje lekarz.
Pacjenci pionizowani wcześnie mają zwykle mniej problemów z patologicznym wzmożonym napięciem mięśniowym oraz przykurczami w późniejszym etapie usprawniania.
Zasady ważne w pierwszym etapie rehabilitacji
- Nie należy ciągnąć za kończyny porażone, ponieważ ich mięśnie są bardzo słabe, a dodatkowe rozciąganie może doprowadzić do niebezpiecznego podwichnięcia stawu.
- Jeśli to możliwe, pacjent powinien spożywać posiłki w pozycji siedzącej, a nie leżącej lub półsiedzącej, ponieważ ułatwia to połykanie.
- Pacjent nie powinien korzystać ze szpitalnych podciągów przyłóżkowych, bo zaburzają prawidłową pracę mięśni i utrwalają niewłaściwe nawyki ruchowe.
- Kończyna górna porażona nie powinna biernie zwisać, ponieważ jej ciężar i działanie grawitacji obciążają bark, więzadła, nerwy oraz mięśnie.
W początkowej fazie pacjent powinien korzystać z materaca przeciwodleżynowego, ale po nauczeniu się zmiany pozycji należy go odstawić, aby nie przyzwyczajać chorego do długiego pozostawania w jednej pozycji i nie pogłębiać problemów percepcyjnych oraz orientacji w przestrzeni.
Ważna jest także rehabilitacja pulmonologiczna jako profilaktyka zapalenia oskrzeli i płuc. W pierwszym etapie należy często oklepywać plecy pacjenta, by nie dopuścić do zalegania wydzieliny. Zmiana pozycji i pionizacja dodatkowo wspierają profilaktykę powikłań oddechowych.
Po udarze każdy proces rehabilitacji przebiega inaczej. Wiele zależy od lokalizacji i rozległości uszkodzenia mózgu oraz czasu, jaki upłynął od wystąpienia objawów do interwencji lekarskiej. Plastyczność kompensacyjna mózgu może czasem przynosić bardzo szybkie efekty, a w innych przypadkach wymaga dłuższej, systematycznej pracy.
Pierwszy rok po udarze jest okresem kluczowym, bo wtedy pacjent tworzy wzorce ruchowe wykorzystywane w dalszym funkcjonowaniu. Nie oznacza to jednak, że po roku poprawa ustaje. Systematyczna rehabilitacja może przynosić korzyści przez całe życie, choć największą intensywność usprawniania warto wykorzystać właśnie na początku. Dlatego pacjent po udarze powinien być rehabilitowany 5-6 dni w tygodniu, aby zmaksymalizować efekty terapii.
Następny krok
Porozmawiajmy
Jesteśmy do dyspozycji w przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących procesu rehabilitacji.
Opisz przypadek
Prześlij szczegóły dotyczące stanu zdrowia, a my ustosunkujemy sie do tego pod kątem terapeutycznym.
Konsultacja mailowa
Napisz do nas i opisz rodzaj schorzenia oraz aktualny stan zdrowia. Odpowiemy, jak patrzymy na Twoją sytuację w kontekście rehabilitacji.
Video z pacjentem
Możesz nam przesłać film obrazujący stan zdrowia pacjenta. Odniesiemy się do Twojej aktualnej sytuacji i opowiemy o możliwościach terapeutycznych.