Kiedy rozpocząć rehabilitację po udarze i jak to robić?
Ośrodek Rehabilitacji Neurologicznej NORMAN
Efekty terapii
Pacjenci o nas mówią
Rehabilitacja po udarze powinna być aktywowana jak najszybciej. Aby ten proces mógł być uruchomiony, warunkiem są unormowane wszelkie parametry życiowe. Decyzję w sprawie rozpoczęcia rehabilitacji podejmuje lekarz.
Szybkie wdrożenie rehabilitacji lepiej aktywizuje pacjenta w jego dalszym usprawnianiu i pozytywnie wpływa na motywację do dalszej pracy nad sobą. Jednym z podstawowych celów szybkiego usprawniania jest też zapobieganie powikłaniom wynikającym ze zbyt długiego unieruchomienia chorego.
- Powstawanie patologicznych wzorców ruchowych.
- Przykurcze stawów.
- Problemy pulmonologiczne oraz psychologiczne wynikające z poczucia niemocy i nieprzydatności chorego.
W początkowej fazie po udarze koncentrujemy się na podstawowych funkcjach. Pacjenci często mają problemy z połykaniem, a ich wydolność oddechowa bywa obniżona. Dlatego oprócz standardowej rehabilitacji warto wcześnie wdrożyć terapię zaburzeń połykania i mowy prowadzoną przez neurologopedę.
Problemy z połykaniem mogą prowadzić do niedożywienia i osłabienia całego organizmu, co wydłuża proces rehabilitacji i obniża jego jakość.
Bardzo ważna jest częsta, najlepiej co 2-3 godziny, zmiana pozycji ułożeniowych pacjenta. Ogranicza to utrwalanie patologicznych wzorców ruchowych i pomaga wpływać na kształtowanie napięcia mięśniowego, które ma duże znaczenie w dalszej rehabilitacji.
Na początku uczymy pacjenta podstawowych aktywności: siedzenia, wstawania, obracania się na boki, ubierania, higieny osobistej i w końcu chodzenia oraz utrzymywania równowagi od podstaw. Wczesna pionizacja ma bardzo duże znaczenie, choć decyzję o jej rozpoczęciu zawsze podejmuje lekarz.
Pacjenci pionizowani wcześnie mają zwykle mniej problemów z patologicznym wzmożonym napięciem mięśniowym oraz przykurczami w późniejszym etapie usprawniania.
Zasady ważne w pierwszym etapie rehabilitacji
- Nie należy ciągnąć za kończyny porażone, ponieważ ich mięśnie są bardzo słabe, a dodatkowe rozciąganie może doprowadzić do niebezpiecznego podwichnięcia stawu.
- Jeśli to możliwe, pacjent powinien spożywać posiłki w pozycji siedzącej, a nie leżącej lub półsiedzącej, ponieważ ułatwia to połykanie.
- Pacjent nie powinien korzystać ze szpitalnych podciągów przyłóżkowych, bo zaburzają prawidłową pracę mięśni i utrwalają niewłaściwe nawyki ruchowe.
- Kończyna górna porażona nie powinna biernie zwisać, ponieważ jej ciężar i działanie grawitacji obciążają bark, więzadła, nerwy oraz mięśnie.
W początkowej fazie pacjent powinien korzystać z materaca przeciwodleżynowego, ale po nauczeniu się zmiany pozycji należy go odstawić, aby nie przyzwyczajać chorego do długiego pozostawania w jednej pozycji i nie pogłębiać problemów percepcyjnych oraz orientacji w przestrzeni.
Ważna jest także rehabilitacja pulmonologiczna jako profilaktyka zapalenia oskrzeli i płuc. W pierwszym etapie należy często oklepywać plecy pacjenta, by nie dopuścić do zalegania wydzieliny. Zmiana pozycji i pionizacja dodatkowo wspierają profilaktykę powikłań oddechowych.
Po udarze każdy proces rehabilitacji przebiega inaczej. Wiele zależy od lokalizacji i rozległości uszkodzenia mózgu oraz czasu, jaki upłynął od wystąpienia objawów do interwencji lekarskiej. Więcej o tym, na co zwrócić uwagę we wczesnym etapie usprawniania, piszemy w osobnym artykule. Plastyczność kompensacyjna mózgu może czasem przynosić bardzo szybkie efekty, a w innych przypadkach wymaga dłuższej, systematycznej pracy.
Pierwszy rok po udarze jest okresem kluczowym, bo wtedy pacjent tworzy wzorce ruchowe wykorzystywane w dalszym funkcjonowaniu. Nie oznacza to jednak, że po roku poprawa ustaje. Systematyczna rehabilitacja, na przykład w ramach intensywnych turnusów rehabilitacji neurologicznej, może przynosić korzyści przez całe życie, choć największą intensywność usprawniania warto wykorzystać właśnie na początku. Dlatego pacjent po udarze powinien być rehabilitowany 5-6 dni w tygodniu, aby zmaksymalizować efekty terapii.
Przeczytaj również
Utrata mowy po udarze. Afazja i rola logopedy w procesie terapii.
Afazja po udarze to utrata zdolności rozumienia i tworzenia wypowiedzi. Wyjaśniamy typy afazji, rolę logopedy i kierunki rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Czy każdy pacjent po udarze może być rehabilitowany?
Możliwość rehabilitacji po udarze zależy od stanu zdrowia pacjenta, czasu od incydentu i właściwego doboru terapii. Wyjaśniamy, kiedy rehabilitacja jest możliwa i jak szukać odpowiedniej ścieżki postępowania.
Czytaj dalej →
Kiedy powinno rozpocząć się rehabilitację po udarze mózgu?
Wczesna rehabilitacja po udarze zwykle zaczyna się już na oddziale neurologicznym, ale jej zakres i tempo zawsze zależą od stanu pacjenta oraz decyzji lekarza.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – obszary i skutki uszkodzenia mózgu.
Mózg jest źródłem naszej tożsamości, intelektu i emocji. Oto krótki przewodnik po obszarach mózgu oraz deficytach powstałych wskutek ich uszkodzenia w wyniku udaru niedokrwiennego.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – emocje, nastrój, depresja
Udar może uszkadzać struktury mózgu odpowiedzialne za regulację emocji i nastroju, dlatego po incydencie mogą pojawić się depresja, lęk, problemy z motywacją oraz trudności w rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Udar mózgu: objawy - jak rozpoznać i jak reagować?
Szybkie rozpoznanie objawów udaru mózgu i natychmiastowe wezwanie pomocy mogą uratować życie oraz zmniejszyć ryzyko trwałych powikłań.
Czytaj dalej →
Uraz rdzenia kręgowego, a udar rdzenia kręgowego. Czym się różni?
Uraz rdzenia kręgowego i udar rdzenia kręgowego to dwa różne schorzenia o odmiennej etiologii, rokowaniu i możliwych deficytach. Wyjaśniamy podstawowe różnice i typowe następstwa uszkodzenia rdzenia.
Czytaj dalej →
10 najczęściej popełnianych błędów przez fizjoterapeutów neurologicznych.
Karolina Łozińska opisuje najczęstsze błędy popełniane podczas terapii neurologicznej oraz zasady pracy, które pomagają ich unikać.
Czytaj dalej →
Utrata pamięci po udarze. Z czym się wiąże i co może pomóc?
Utrata pamięci po udarze może obejmować problemy z zapamiętywaniem słów, rozpoznawaniem miejsc i uczeniem się nowych rzeczy. Wyjaśniamy, co może pomóc w codziennym funkcjonowaniu i terapii.
Czytaj dalej →
Następny krok
Porozmawiajmy
Jesteśmy do dyspozycji w przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących procesu rehabilitacji.
Opisz przypadek
Prześlij szczegóły dotyczące stanu zdrowia, a my ustosunkujemy sie do tego pod kątem terapeutycznym.
Konsultacja mailowa
Napisz do nas i opisz rodzaj schorzenia oraz aktualny stan zdrowia. Odpowiemy, jak patrzymy na Twoją sytuację w kontekście rehabilitacji.
Video z pacjentem
Możesz nam przesłać film obrazujący stan zdrowia pacjenta. Odniesiemy się do Twojej aktualnej sytuacji i opowiemy o możliwościach terapeutycznych.