Błędy popełniane przez pacjentów i opiekunów w procesie rehabilitacji po udarze mózgu.
Karolina Łozińska
mgr
Efekty terapii
Pacjenci o nas mówią
Udar mózgu: schorzenie, wyrok, koniec normalnego życia. To trzy słowa, które podczas terapii najczęściej słyszy terapeuta od rodziny dotkniętej neurologicznym zaburzeniem. Pacjenci rozpoczynający rehabilitację poudarową oczekują, że skutki udaru ustąpią szybko, bezboleśnie i po pierwszej terapii. Tak się jednak nie dzieje, a rekonwalescencja poudarowa to proces pełen nie tylko sukcesów, ale także błędów popełnianych przez pacjentów i terapeutów, które mogą ten proces wydłużyć. Poniżej postaram się wymienić najważniejsze z nich.
Błąd 1: Rehabilitacja trwa tylko w trakcie zajęć z fizjoterapeutą
Rehabilitacja trwa cały czas. Każda samodzielna czynność wykonywana przez pacjenta jest elementem terapii usamodzielniania po udarze. Już od pierwszych dni po udarze trzeba przypominać sobie o stronie zajętej i poruszać nią tak często, jak to możliwe.
Błąd 2: Odpoczynek po zajęciach oznacza leżenie w łóżku bez ruchu
Odpoczynek podczas intensywnej terapii neurologicznej nie oznacza bezczynności. To przede wszystkim sen, odpowiednia dieta i regeneracja. Ciągłe leżenie bez ruchu sprzyja bierności. Także poza zajęciami należy zmieniać pozycję pacjenta i stymulować układ nerwowy do aktywacji nieużywanych części mózgowia.
Błąd 3: Odpuszczam po nieudanym wykonaniu ćwiczenia
To jeden z najczęstszych błędów. Nieudana pierwsza próba nie oznacza, że zadanie jest niewykonalne. W terapii neurologicznej ważne są determinacja, kolejne próby i analiza jakości ruchu, a nie szybkie wycofanie się po pierwszym niepowodzeniu.
Błąd 4: Ciągle przytulam rękę porażoną do ciała
Nadmierne przytrzymywanie ręki porażonej przez rękę zdrową ogranicza jej naturalne włączenie do ruchu, co bywa problemem w rehabilitacji ręki po udarze. Poza sytuacjami wymagającymi szczególnej ochrony barku należy kończynę usamodzielniać i pozwalać jej aktywnie uczestniczyć w ćwiczeniach oraz codziennym ruchu.
Błąd 5: Traktuję stronę porażoną tak, jakby nie istniała
Pacjenci często rezygnują z używania strony zajętej, bo łatwiej funkcjonować im w patologicznym wzorcu ruchowym. To błąd. Odpowiednio prowadzona terapia pokazuje, że każda odzyskana czynność strony porażonej poprawia ekonomię ruchu i przybliża do bardziej naturalnego funkcjonowania.
Błąd 6: Po zajęciach powtarzam ćwiczenie 100 razy, żeby szybciej wrócić do sprawności
Układ nerwowy potrzebuje stymulacji, ale nadmiar przypadkowych powtórzeń nie przyspiesza powrotu do sprawności. Może raczej doprowadzić do zmęczenia i demotywacji. Lepiej wykonać mniej ruchów świadomie i dokładnie niż bardzo wiele bez kontroli jakości.
Błąd 7: Nie używam ręki porażonej podczas codziennych czynności
Ręka powinna być stymulowana nie tylko podczas zajęć terapeutycznych, ale też przy jedzeniu, ubieraniu się, pracy przy komputerze i czynnościach domowych. Wielu pacjentów zastanawia się, kiedy wróci sprawność ręki po udarze mózgu, a nawet niewielkie próby włączania jej do codzienności są elementem terapii.
Błąd 8: Chodzę szybko i nie zwracam uwagi na jakość chodu
Po udarze trzeba zwolnić i świadomie obserwować sposób stawiania kroków, ponieważ zaburzenia chodu i równowagi należą do częstych następstw udaru. Jeśli jedna noga ma deficyt, należy szczególnie pilnować jej pracy, w tym kontaktu pięty z podłożem oraz możliwie symetrycznego wzorca chodu.
Błąd 9: Siadam byle jak, bo to nie ma znaczenia
Każdy ruch ma znaczenie terapeutyczne. Pacjent powinien zwracać uwagę na sposób obracania się, siadania, wstawania i chodzenia. Nawet siad powinien być wykonywany możliwie dokładnie i z kontrolą obciążenia obu pośladków.
Błąd 10: Bezrefleksyjnie kupuję kolejne ortezy, bo ktoś tak zalecił
Pacjent i opiekun powinni analizować zalecenia i weryfikować ich sens. To, co działa u jednej osoby, nie musi być odpowiednie u drugiej. Dobór zaopatrzenia ortopedycznego powinien być przemyślany i dopasowany do realnych potrzeb pacjenta.
Błąd 11: Robię ćwiczenia szybko, byle tylko skończyć
W neurologii nie liczy się przede wszystkim ilość, ale jakość wykonania ćwiczenia, o czym warto pamiętać, poznając też najczęstsze błędy popełniane przez fizjoterapeutów neurologicznych. Nawet jeśli pacjent nie chce wydłużać czasu terapii, powinien zrozumieć, że poprawny wzorzec ruchu ma większą wartość niż pośpieszne odhaczanie kolejnych powtórzeń.
Błąd 12: Skoro już chodzę, to i tak wszędzie jadę wózkiem, żeby się nie przemęczać
Jeżeli pacjent potrafi chodzić na zajęciach i jest do tego przygotowywany przez terapeutę, warto pozwalać mu wykonywać choć część kroków także poza gabinetem. Tylko wtedy cel terapii zaczyna przenosić się na realne życie codzienne.
Przeczytaj również
Utrata mowy po udarze. Afazja i rola logopedy w procesie terapii.
Afazja po udarze to utrata zdolności rozumienia i tworzenia wypowiedzi. Wyjaśniamy typy afazji, rolę logopedy i kierunki rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Czy każdy pacjent po udarze może być rehabilitowany?
Możliwość rehabilitacji po udarze zależy od stanu zdrowia pacjenta, czasu od incydentu i właściwego doboru terapii. Wyjaśniamy, kiedy rehabilitacja jest możliwa i jak szukać odpowiedniej ścieżki postępowania.
Czytaj dalej →
Kiedy powinno rozpocząć się rehabilitację po udarze mózgu?
Wczesna rehabilitacja po udarze zwykle zaczyna się już na oddziale neurologicznym, ale jej zakres i tempo zawsze zależą od stanu pacjenta oraz decyzji lekarza.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – obszary i skutki uszkodzenia mózgu.
Mózg jest źródłem naszej tożsamości, intelektu i emocji. Oto krótki przewodnik po obszarach mózgu oraz deficytach powstałych wskutek ich uszkodzenia w wyniku udaru niedokrwiennego.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – emocje, nastrój, depresja
Udar może uszkadzać struktury mózgu odpowiedzialne za regulację emocji i nastroju, dlatego po incydencie mogą pojawić się depresja, lęk, problemy z motywacją oraz trudności w rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Udar mózgu: objawy - jak rozpoznać i jak reagować?
Szybkie rozpoznanie objawów udaru mózgu i natychmiastowe wezwanie pomocy mogą uratować życie oraz zmniejszyć ryzyko trwałych powikłań.
Czytaj dalej →
Uraz rdzenia kręgowego, a udar rdzenia kręgowego. Czym się różni?
Uraz rdzenia kręgowego i udar rdzenia kręgowego to dwa różne schorzenia o odmiennej etiologii, rokowaniu i możliwych deficytach. Wyjaśniamy podstawowe różnice i typowe następstwa uszkodzenia rdzenia.
Czytaj dalej →
10 najczęściej popełnianych błędów przez fizjoterapeutów neurologicznych.
Karolina Łozińska opisuje najczęstsze błędy popełniane podczas terapii neurologicznej oraz zasady pracy, które pomagają ich unikać.
Czytaj dalej →
Utrata pamięci po udarze. Z czym się wiąże i co może pomóc?
Utrata pamięci po udarze może obejmować problemy z zapamiętywaniem słów, rozpoznawaniem miejsc i uczeniem się nowych rzeczy. Wyjaśniamy, co może pomóc w codziennym funkcjonowaniu i terapii.
Czytaj dalej →
Następny krok
Porozmawiajmy
Jesteśmy do dyspozycji w przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących procesu rehabilitacji.
Opisz przypadek
Prześlij szczegóły dotyczące stanu zdrowia, a my ustosunkujemy sie do tego pod kątem terapeutycznym.
Konsultacja mailowa
Napisz do nas i opisz rodzaj schorzenia oraz aktualny stan zdrowia. Odpowiemy, jak patrzymy na Twoją sytuację w kontekście rehabilitacji.
Video z pacjentem
Możesz nam przesłać film obrazujący stan zdrowia pacjenta. Odniesiemy się do Twojej aktualnej sytuacji i opowiemy o możliwościach terapeutycznych.