Sprawność ręki po udarze mózgu
Joanna Łapińska
mgr fizjoterapii
Efekty terapii
Pacjenci o nas mówią
Niedowład czy też porażenie kończyny górnej, to jeden z najczęstszych problemów ograniczających samodzielność u pacjentów po udarze mózgu.
Ręka spełnia funkcje czuciowe, chwytne, manipulacyjne, obronne oraz ma zastosowanie w utrzymaniu równowagi. Dlatego pytanie o to, ile czasu potrzeba, aby te funkcje wróciły oraz kiedy kończyna zacznie pomagać przy codziennych czynnościach, pojawia się bardzo wcześnie po udarze, zwłaszcza gdy występuje niedowład kończyny górnej.
Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna i najuczciwiej brzmi: to zależy. Powrót sprawności ręki po udarze wynika z wielu nakładających się czynników, które trzeba oceniać indywidualnie u każdego pacjenta.
Udar udarowi nie jest równy.
Kolokwialnie mówiąc, każdy udar ma własną charakterystykę. Różni się lokalizacją ognisk uszkodzenia widocznych w tomografii komputerowej lub rezonansie magnetycznym, zakresem martwicy tkanki nerwowej i tempem udzielenia pomocy medycznej.
W czasie udaru, na skutek krwotoku albo niedokrwienia określonego obszaru mózgu, dochodzi do obumierania neuronów. Jeżeli decyzja o leczeniu trombolitycznym, interwencji neurochirurgicznej czy leczeniu hipotensyjnym została podjęta szybko, zwiększa to szanse pacjenta na odzyskanie sprawności dzięki komórkom strefy półcienia, które nie obumarły całkowicie.
Neuroplastyczność mózgu.
Człowiek dysponuje potencjałem do naprawy i reorganizacji struktur mózgu. Dzięki odpowiedniej stymulacji podczas dobrze zaplanowanych programów rehabilitacji neurologicznej można to zjawisko modulować możliwie najbardziej efektywnie, co bezpośrednio wpływa na powrót funkcji kończyny górnej.
Rehabilitacja neurologiczna.
Podstawą pracy z kończyną górną jest jej obciążanie w prawidłowych warunkach oraz aktywizacja „gorszej” ręki wraz z postępem terapii. To wymaga precyzyjnie dobranych ćwiczeń, kontroli jakości ruchu i konsekwentnej pracy nad funkcją dłoni oraz barku.
Dłoń jest narzędziem służącym do czynności bardzo precyzyjnych, dlatego ma większą reprezentację korową niż cała kończyna dolna. W praktyce oznacza to, że pacjent po udarze często szybciej radzi sobie z nauką chodu po udarze niż z wykonywaniem złożonych czynności ręką, takich jak pisanie czy zapinanie guzików.
Dobrym czynnikiem prognostycznym dla powrotu funkcji ręki są selektywne ruchy w stawach oraz wczesne poruszanie kciukiem. Jednocześnie trzeba indywidualnie oceniać ból barku, spastyczność kończyny oraz potrzebę zastosowania zaopatrzenia ortopedycznego, na przykład stabilizatorów zapobiegających dalszemu podwichnięciu stawu ramiennego.
W praktyce szanse na odzyskanie sprawności rosną wtedy, gdy rehabilitacja jest wdrożona wcześnie, prowadzona regularnie i dostosowana do rzeczywistych deficytów pacjenta. Równie ważne jest codzienne angażowanie ręki, ponieważ pomijana kończyna poprawia się gorzej, o czym piszemy w tekście o problematyce niechcianej ręki po udarze, a także ciągłość działań po wypisie ze szpitala oraz świadome wsparcie rodziny podczas codziennych aktywności.
Bibliografia
- Markus H, Pereira A, Cloud G. „Udary mózgu. Kompendium diagnostyki i postępowania”, tom II, Lublin 2018.
- Opara J. „Neurorehabilitacja”, Katowice 2017.
Przeczytaj również
Utrata mowy po udarze. Afazja i rola logopedy w procesie terapii.
Afazja po udarze to utrata zdolności rozumienia i tworzenia wypowiedzi. Wyjaśniamy typy afazji, rolę logopedy i kierunki rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Czy każdy pacjent po udarze może być rehabilitowany?
Możliwość rehabilitacji po udarze zależy od stanu zdrowia pacjenta, czasu od incydentu i właściwego doboru terapii. Wyjaśniamy, kiedy rehabilitacja jest możliwa i jak szukać odpowiedniej ścieżki postępowania.
Czytaj dalej →
Kiedy powinno rozpocząć się rehabilitację po udarze mózgu?
Wczesna rehabilitacja po udarze zwykle zaczyna się już na oddziale neurologicznym, ale jej zakres i tempo zawsze zależą od stanu pacjenta oraz decyzji lekarza.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – obszary i skutki uszkodzenia mózgu.
Mózg jest źródłem naszej tożsamości, intelektu i emocji. Oto krótki przewodnik po obszarach mózgu oraz deficytach powstałych wskutek ich uszkodzenia w wyniku udaru niedokrwiennego.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – emocje, nastrój, depresja
Udar może uszkadzać struktury mózgu odpowiedzialne za regulację emocji i nastroju, dlatego po incydencie mogą pojawić się depresja, lęk, problemy z motywacją oraz trudności w rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Udar mózgu: objawy - jak rozpoznać i jak reagować?
Szybkie rozpoznanie objawów udaru mózgu i natychmiastowe wezwanie pomocy mogą uratować życie oraz zmniejszyć ryzyko trwałych powikłań.
Czytaj dalej →
Uraz rdzenia kręgowego, a udar rdzenia kręgowego. Czym się różni?
Uraz rdzenia kręgowego i udar rdzenia kręgowego to dwa różne schorzenia o odmiennej etiologii, rokowaniu i możliwych deficytach. Wyjaśniamy podstawowe różnice i typowe następstwa uszkodzenia rdzenia.
Czytaj dalej →
10 najczęściej popełnianych błędów przez fizjoterapeutów neurologicznych.
Karolina Łozińska opisuje najczęstsze błędy popełniane podczas terapii neurologicznej oraz zasady pracy, które pomagają ich unikać.
Czytaj dalej →
Utrata pamięci po udarze. Z czym się wiąże i co może pomóc?
Utrata pamięci po udarze może obejmować problemy z zapamiętywaniem słów, rozpoznawaniem miejsc i uczeniem się nowych rzeczy. Wyjaśniamy, co może pomóc w codziennym funkcjonowaniu i terapii.
Czytaj dalej →
Następny krok
Porozmawiajmy
Jesteśmy do dyspozycji w przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących procesu rehabilitacji.
Opisz przypadek
Prześlij szczegóły dotyczące stanu zdrowia, a my ustosunkujemy sie do tego pod kątem terapeutycznym.
Konsultacja mailowa
Napisz do nas i opisz rodzaj schorzenia oraz aktualny stan zdrowia. Odpowiemy, jak patrzymy na Twoją sytuację w kontekście rehabilitacji.
Video z pacjentem
Możesz nam przesłać film obrazujący stan zdrowia pacjenta. Odniesiemy się do Twojej aktualnej sytuacji i opowiemy o możliwościach terapeutycznych.