O problematyce niechcianej ręki po udarze mózgu
Joanna Łapińska
mgr
Efekty terapii
Pacjenci o nas mówią
„Czasami chciałbym obciąć rękę, bo tylko przeszkadza. Jest jak kłoda. Martwa i nic nie robi.” W praktyce często spotykam się z takim stwierdzeniem, wtedy pytam pacjenta „co się stanie jak już ją obetnie?”- najczęstsza odpowiedź – „będzie po problemie”.
W neuroterapii bardzo trudno jest oszacować, ile jeszcze można wypracować. Istnieją jednak naukowe potwierdzenia faktu, że ręka używana poprawia się lepiej niż ręka pomijana, a więc jasne też jest, że ręka obcięta się nie poprawia. Z tego powodu terapia niedowładu kończyny górnej opiera się na regularnym angażowaniu ręki, a szacując zyski i straty, korzystniej będzie zaryzykować i uwierzyć w zjawisko neuroplastyczności mózgu.
Warto stawiać cele krótkoterminowe. Być może w miarę upływu dni terapii pacjent sam zauważy, że poprawia się czucie segmentów ciała, ręka nie jest tak wrażliwa na temperaturę i dotyk, a także że zaczyna ją „lubić” i chętniej angażować do codziennych czynności. To, kiedy i w jakim zakresie wraca sprawność ręki po udarze, zależy od wielu czynników, ale takie spostrzeżenia są sukcesem i przybliżają do celu długoterminowego, na przykład odtworzenia funkcji grafomotorycznych.
Oczekiwania pacjentów zazwyczaj są dalekie od aktualnych możliwości ręki, ponieważ od początku stawiają na efekty długofalowe i spektakularne. Często kończyna nie jest przygotowana strukturalnie do podjęcia funkcji. Takie kwestie ocenia się indywidualnie i nie polegają one na odbieraniu nadziei, lecz na uświadomieniu, że jeśli odtworzymy umiejętność trzymania długopisu, to być może w przyszłości będzie można pisać.
Niechciana ręka stanowi integralną część ciała
Czasami wystarczy uświadomić pacjentowi, że ręka wcale nie jest bezużyteczna. Stanowi część masy ciała i ma znaczenie w trajektorii chodu, która na pewno się zmieni, gdyby doszło do amputacji.
Kończyna udarowa na pierwszy rzut oka może przestraszać sinym zabarwieniem, wygięciem i chłodem, ponieważ są to antyzdrowotne cechy wynikające z chwilowego unieczynnienia pompy mięśniowej. Jednak wygląd to nie wszystko. Z biologicznego punktu widzenia nadal tworzą się nowe komórki budujące paznokcie i naskórek, przez naczynia krwionośne nadal przepływa krew, wydziela się pot, a w kończynie zachodzą procesy metaboliczne wykorzystujące energię przez żywe, a nie martwe komórki.
Narzędzia terapeutyczne nadają właściwy kierunek poprawy funkcjonalności ręki
W czasie terapii poprzez precyzyjną stymulację odpowiednich grup mięśniowych można przekonać pacjenta do tego, że wcześniej nieruchome palce „coś robią”. Tego rodzaju praca jest stałym elementem kompleksowej rehabilitacji po udarze mózgu, a w izolowanych pozycjach dla niektórych stawów stwarza możliwość sprawdzenia, czy istnieje ruch selektywny, któremu następnie nadaje się konkretną funkcję.
Za pomocą elektrostymulacji w niektórych przypadkach można zobrazować pacjentowi, że grupy mięśniowe odpowiadające za unoszenie palców są na dawnym miejscu i skoro wykonują ruch wywoływany sztucznie, to za jakiś czas najprawdopodobniej wykonają też ruch naturalny, czynny i generowany z kory ruchowej mózgu.
Pamiętaj o tym, aby:
- ręka udarowa była ułożona na stole w czasie posiłków, a przed kaszlem, kichaniem, ziewaniem czy śmiechem była zabezpieczona przed gwałtowną utratą kontaktu z podłożem,
- nie asekurować pacjenta w czasie przesadzania i czynności pielęgnacyjnych za rękę udarową,
- zabezpieczać staw ramienny, szczególnie w leżeniu na boku bezpośrednio zajętym,
- pozycjonować udarową kończynę górną w czasie siedzenia za pomocą poduszek, szczególnie gdy pacjent korzysta jeszcze z wózka,
- pozycjonować rękę w czasie chodzenia za pomocą kieszeni lub plecaka.
Przeczytaj również
Utrata mowy po udarze. Afazja i rola logopedy w procesie terapii.
Afazja po udarze to utrata zdolności rozumienia i tworzenia wypowiedzi. Wyjaśniamy typy afazji, rolę logopedy i kierunki rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Czy każdy pacjent po udarze może być rehabilitowany?
Możliwość rehabilitacji po udarze zależy od stanu zdrowia pacjenta, czasu od incydentu i właściwego doboru terapii. Wyjaśniamy, kiedy rehabilitacja jest możliwa i jak szukać odpowiedniej ścieżki postępowania.
Czytaj dalej →
Kiedy powinno rozpocząć się rehabilitację po udarze mózgu?
Wczesna rehabilitacja po udarze zwykle zaczyna się już na oddziale neurologicznym, ale jej zakres i tempo zawsze zależą od stanu pacjenta oraz decyzji lekarza.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – obszary i skutki uszkodzenia mózgu.
Mózg jest źródłem naszej tożsamości, intelektu i emocji. Oto krótki przewodnik po obszarach mózgu oraz deficytach powstałych wskutek ich uszkodzenia w wyniku udaru niedokrwiennego.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – emocje, nastrój, depresja
Udar może uszkadzać struktury mózgu odpowiedzialne za regulację emocji i nastroju, dlatego po incydencie mogą pojawić się depresja, lęk, problemy z motywacją oraz trudności w rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Udar mózgu: objawy - jak rozpoznać i jak reagować?
Szybkie rozpoznanie objawów udaru mózgu i natychmiastowe wezwanie pomocy mogą uratować życie oraz zmniejszyć ryzyko trwałych powikłań.
Czytaj dalej →
Uraz rdzenia kręgowego, a udar rdzenia kręgowego. Czym się różni?
Uraz rdzenia kręgowego i udar rdzenia kręgowego to dwa różne schorzenia o odmiennej etiologii, rokowaniu i możliwych deficytach. Wyjaśniamy podstawowe różnice i typowe następstwa uszkodzenia rdzenia.
Czytaj dalej →
10 najczęściej popełnianych błędów przez fizjoterapeutów neurologicznych.
Karolina Łozińska opisuje najczęstsze błędy popełniane podczas terapii neurologicznej oraz zasady pracy, które pomagają ich unikać.
Czytaj dalej →
Utrata pamięci po udarze. Z czym się wiąże i co może pomóc?
Utrata pamięci po udarze może obejmować problemy z zapamiętywaniem słów, rozpoznawaniem miejsc i uczeniem się nowych rzeczy. Wyjaśniamy, co może pomóc w codziennym funkcjonowaniu i terapii.
Czytaj dalej →
Następny krok
Porozmawiajmy
Jesteśmy do dyspozycji w przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących procesu rehabilitacji.
Opisz przypadek
Prześlij szczegóły dotyczące stanu zdrowia, a my ustosunkujemy sie do tego pod kątem terapeutycznym.
Konsultacja mailowa
Napisz do nas i opisz rodzaj schorzenia oraz aktualny stan zdrowia. Odpowiemy, jak patrzymy na Twoją sytuację w kontekście rehabilitacji.
Video z pacjentem
Możesz nam przesłać film obrazujący stan zdrowia pacjenta. Odniesiemy się do Twojej aktualnej sytuacji i opowiemy o możliwościach terapeutycznych.