Depresja po udarze mózgu – zmienny nastrój i zaburzenia emocjonalne.
Aleksandra Mielnik
neuroterapia.eu
Efekty terapii
Pacjenci o nas mówią
Skutki udaru dotykają różnych sfer funkcjonowania człowieka
Skutki udaru dotykają różnych sfer funkcjonowania człowieka: motorycznej, poznawczej, ale też emocjonalnej i społecznej. Zaburzenia emocjonalne po udarze z jednej strony mogą wynikać z uszkodzenia struktur mózgu odpowiedzialnych za kontrolę powstawania i wyrażania emocji, o czym szerzej piszemy w artykule o tym, jak udar wpływa na emocje i nastrój. Z drugiej mogą być reakcją na nagłą utratę zdrowia i trudności z adaptacją do nowej sytuacji. Najczęstszymi zmianami psychicznymi po udarze są depresja, lęk, apatia, drażliwość, impulsywność oraz duże wahania nastrojów.
Depresja po udarze mózgu dotyka nawet jednej trzeciej pacjentów. Jej obecność obniża skuteczność leczenia neurologicznego i niekorzystnie wpływa na przebieg rehabilitacji po udarze mózgu, ponieważ zmniejsza napęd psychoruchowy oraz motywację do wysiłku. Depresja pogarsza również funkcjonowanie psychospołeczne i może nasilać obawy związane z zaburzeniami poznawczymi. Objawy mogą pojawić się bezpośrednio po incydencie albo dopiero po tygodniach czy miesiącach.
Inną częstą konsekwencją udaru jest apatia. Występuje z podobną częstością jak depresja i objawia się obniżeniem aktywności, spadkiem napędu psychoruchowego oraz brakiem motywacji do podejmowania działań. Chory bywa osowiały, bierny i sprawia wrażenie obojętnego na zdarzenia zewnętrzne. Często traci też dotychczasowe zainteresowania.
Zmienność nastrojów po udarze
Zmienność nastrojów, nazywana także labilnością emocjonalną, oznacza trudność z kontrolowaniem emocji i łatwe przechodzenie od przygnębienia do radości, a czasem nawet euforii. Wyrażanie emocji może sprawiać wrażenie nieadekwatnego do sytuacji. Nawet minimalny bodziec bywa w stanie wywołać wybuch płaczu lub, rzadziej, śmiechu. Chory często ma świadomość, że jego reakcje są przesadzone, ale nie potrafi nad nimi zapanować.
Tego rodzaju wybuchy płaczu można łatwo pomylić z depresją, choć czasem nie mają z nią bezpośredniego związku. Wynikają bowiem z obniżonej zdolności układu nerwowego do kontroli wyrażania emocji, przez co płacz staje się odruchem, a nie proporcjonalną reakcją na zdarzenia zewnętrzne.
Zaburzeniom emocjonalnym po udarze mózgu mogą towarzyszyć zmiany osobowości. W wyniku udaru chory może stać się bardziej impulsywny, niecierpliwy lub drażliwy, albo przeciwnie: bardziej uległy i wycofany. Najczęściej obserwuje się uwypuklenie oraz wzmocnienie dotychczasowych cech.
Jak radzić sobie ze zmianami emocjonalnymi i osobowościowymi po udarze?
Rehabilitacja neuropsychologiczna, jako oddziaływanie kompleksowe, ma na celu nie tylko usprawnienie lub przywrócenie utraconych funkcji poznawczych, ale też pomoc w zaadaptowaniu się do życia po udarze. Wyjaśniamy dokładniej, jak rehabilitacja neuropsychologiczna może pomóc osobie po udarze. Zadaniem terapeuty jest ocena powstałych zaburzeń w kontekście ich przyczyn oraz pomoc choremu w wypracowaniu strategii radzenia sobie z emocjami lub zmianami osobowości. Odpowiednio poprowadzona terapia może pozwolić choremu na odzyskanie większej kontroli nad swoim życiem i lepsze funkcjonowanie społeczne.
Źródła
- Seniow, J., Poudarowe ogniskowe zespoły poznawcze w kontekście rehabilitacji.
- Harciarek, M., Jodzio, K. (2005). Charakterystyka wybranych zaburzeń emocjonalnych po udarze prawej półkuli mózgu. Roczniki psychologiczne 8/2005 (2), 55-71.
- Kot-Bryćko, K., Pietraszkiewicz, F. (2012). Psychologia w medycynie. Część 1 – deficyty poznawcze u osób po udarze mózgu. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, tom 18, nr 4, 340-343.
- Wichnowicz, H. (2008). Depresja poudarowa – zaburzenie biologiczne czy psychopochodne. Udar Mózgu, tom 10, nr 1, 40-48.
- Autor: Aleksandra Mielnik
Przeczytaj również
Utrata mowy po udarze. Afazja i rola logopedy w procesie terapii.
Afazja po udarze to utrata zdolności rozumienia i tworzenia wypowiedzi. Wyjaśniamy typy afazji, rolę logopedy i kierunki rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Czy każdy pacjent po udarze może być rehabilitowany?
Możliwość rehabilitacji po udarze zależy od stanu zdrowia pacjenta, czasu od incydentu i właściwego doboru terapii. Wyjaśniamy, kiedy rehabilitacja jest możliwa i jak szukać odpowiedniej ścieżki postępowania.
Czytaj dalej →
Kiedy powinno rozpocząć się rehabilitację po udarze mózgu?
Wczesna rehabilitacja po udarze zwykle zaczyna się już na oddziale neurologicznym, ale jej zakres i tempo zawsze zależą od stanu pacjenta oraz decyzji lekarza.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – obszary i skutki uszkodzenia mózgu.
Mózg jest źródłem naszej tożsamości, intelektu i emocji. Oto krótki przewodnik po obszarach mózgu oraz deficytach powstałych wskutek ich uszkodzenia w wyniku udaru niedokrwiennego.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – emocje, nastrój, depresja
Udar może uszkadzać struktury mózgu odpowiedzialne za regulację emocji i nastroju, dlatego po incydencie mogą pojawić się depresja, lęk, problemy z motywacją oraz trudności w rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Udar mózgu: objawy - jak rozpoznać i jak reagować?
Szybkie rozpoznanie objawów udaru mózgu i natychmiastowe wezwanie pomocy mogą uratować życie oraz zmniejszyć ryzyko trwałych powikłań.
Czytaj dalej →
Uraz rdzenia kręgowego, a udar rdzenia kręgowego. Czym się różni?
Uraz rdzenia kręgowego i udar rdzenia kręgowego to dwa różne schorzenia o odmiennej etiologii, rokowaniu i możliwych deficytach. Wyjaśniamy podstawowe różnice i typowe następstwa uszkodzenia rdzenia.
Czytaj dalej →
10 najczęściej popełnianych błędów przez fizjoterapeutów neurologicznych.
Karolina Łozińska opisuje najczęstsze błędy popełniane podczas terapii neurologicznej oraz zasady pracy, które pomagają ich unikać.
Czytaj dalej →
Utrata pamięci po udarze. Z czym się wiąże i co może pomóc?
Utrata pamięci po udarze może obejmować problemy z zapamiętywaniem słów, rozpoznawaniem miejsc i uczeniem się nowych rzeczy. Wyjaśniamy, co może pomóc w codziennym funkcjonowaniu i terapii.
Czytaj dalej →
Następny krok
Porozmawiajmy
Jesteśmy do dyspozycji w przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących procesu rehabilitacji.
Opisz przypadek
Prześlij szczegóły dotyczące stanu zdrowia, a my ustosunkujemy sie do tego pod kątem terapeutycznym.
Konsultacja mailowa
Napisz do nas i opisz rodzaj schorzenia oraz aktualny stan zdrowia. Odpowiemy, jak patrzymy na Twoją sytuację w kontekście rehabilitacji.
Video z pacjentem
Możesz nam przesłać film obrazujący stan zdrowia pacjenta. Odniesiemy się do Twojej aktualnej sytuacji i opowiemy o możliwościach terapeutycznych.