Psychologiczne skutki udaru – depresja po udarze mózgu i nie tylko.

Skutki udaru dotykają różnych sfer funkcjonowania człowieka – motorycznej, poznawczej, ale też emocjonalnej i społecznej. Zaburzenia emocjonalne po udarze z jednej strony mogą wynikać z uszkodzenia niektórych struktur mózgu odpowiedzialnych za kontrolę powstawania i wyrażania emocji. Z drugiej strony mogą być reakcją na nagłą utratę zdrowia i trudności z adaptacją do nowej sytuacji. Najczęstszymi zmianami psychicznymi po udarze są depresja, lęk, apatia, drażliwość, impulsywność lub duże wahania nastrojów.

Depresja po udarze mózgu dotyka nawet 1/3 pacjentów. Jej obecność obniża skuteczność leczenia neurologicznego. Ma niekorzystny wpływ na przebieg rehabilitacji neurologicznej, ze względu na obniżenie napędu psychoruchowego oraz osłabienie motywacji. Ponadto depresja niekorzystnie wpływa na funkcjonowanie psychospołeczne i nasila obawy zaburzeń poznawczych. Zaburzenia depresyjne mogą się pojawić w dowolnym okresie po wystąpieniu udaru – bezpośrednio po incydencie lub po upływie tygodni/ miesięcy.

Inną częstą konsekwencją udaru jest apatia. Jej występowanie ma podobną częstotliwość do depresji. Przejawia się obniżeniem aktywności i napędu psychoruchowego oraz brakiem motywacji do podejmowania działań. Chory jest osowiały, bierny, wydaje się obojętny na zdarzenia zewnętrzne. Traci dotychczasowe zainteresowania.

Zmienność nastrojów, inaczej nazywana labilnością emocjonalną, to termin używany w przypadku trudności z kontrolowaniem emocji i łatwym przechodzeniem ze stanu przygnębienia do stanu radości, czy wręcz euforii. Wyrażanie emocji często sprawia wrażenie nieadekwatnego do sytuacji. Nawet minimalny bodziec jest w stanie wywołać wybuch płaczu, lub rzadziej – śmiechu. Chory ma świadomość, że jego reakcje są często „przesadzone”, ale nie jest w stanie nad nimi zapanować. Tego rodzaju wybuchy płaczu można łatwo pomylić z depresją, choć czasem nie mają z nią nic wspólnego. Wynikają bowiem z obniżonej zdolności układu nerwowego do kontroli wyrażania emocji, wybuch płaczu staje się w takiej sytuacji odruchem, a nie reakcją na zdarzenia zewnętrzne.

Zaburzeniom emocjonalnym po udarze mózgu mogą towarzyszyć zmiany osobowości. Osobowość to zespół względnie stałych cech i sposobów zachowania. W wyniku udaru może dojść do zmian w zakresie tych cech i zachowań. Chory może stać się bardziej impulsywny, niecierpliwy lub drażliwy albo przeciwnie – bardziej uległy i wycofany. Najczęściej obserwuje się pewnego rodzaju uwypuklenie, wzmocnienie dotychczasowych cech.

Jak radzić sobie ze zmianami emocjonalnymi i osobowościowymi po udarze?

Rehabilitacja neuropsychologiczna, jako oddziaływanie kompleksowe, ma na celu nie tylko usprawnienie lub przywrócenie utraconych funkcji poznawczych, ale też pomoc w zaadaptowaniu się do życia po udarze.  Zadaniem terapeuty jest ocena powstałych zaburzeń w kontekście ich przyczyn i pomoc choremu w wypracowaniu strategii radzenia sobie z emocjami lub zmianami osobowości. Odpowiednio poprowadzona terapia może pozwolić choremu na odzyskanie kontroli nad swoim życiem i lepsze funkcjonowanie społeczne.

Aleksandra Mielnik

neuropsycholog
+48 603 201 757

Źródła:

  1. Seniów, J., Poudarowe ogniskowe zespoły poznawcze w kontekście rehabilitacji.
  2. Harciarek, M., Jodzio, K., (2005). Charakterystyka wybranych zaburzeń emocjonalnych po udarze prawej półkuli mózgu. Roczniki psychologiczne 8/2005 (2), 55-71.
  3. Kot-Bryćko, K., Pietraszkiewicz, F., (2012). Psychologia w medycynie. Część 1 – deficyty poznawcze u osób po udarze mózgu. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, tom 18, nr 4, 340-343
  4. Wichnowicz, H., (2008). Depresja poudarowa – zaburzenie biologiczne czy psychopochodne. Udar Mózgu, tom 10, nr 1, 40-48.

SPECJALISTYCZNY TURNUS REHABILITACYJNY PO UDARZE

2018 © Copyright | PROJEKT AGENCJA INFILO

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies. Jeżeli się z tym nie zgadzasz opuśc ją.