UDAR MÓZGU i co dalej? - PORADNIK - faza ostra, bezpośrednio po udarze - Część 1
Ośrodek Rehabilitacji Neurologicznej NORMAN
Efekty terapii
Pacjenci o nas mówią
Udar mózgu bywa nagłą i wielką tragedią, której konsekwencje potrafią całkowicie odmienić życie nie tylko bezpośrednio poszkodowanego, ale także całej jego najbliższej rodziny.
Poważny udar, charakteryzujący się wieloma rozległymi deficytami, może wprowadzić bliskich pacjenta w olbrzymią dezorientację co do sposobu opieki nad osobą nim dotkniętą. Dostępne informacje są często sprzeczne i trudno dostępne. Zdarza się również, że różni specjaliści mają odmienne zdanie na temat postępowania rehabilitacyjnego. Dlatego tak ważna jest świadomość tego, jakie czynności usprawniające są możliwe i potrzebne na danym etapie rehabilitacji.
W czym pomoże ten poradnik?
Poradnik ten ma na celu w możliwie najprostszy i przystępny sposób doradzić rodzinom i opiekunom pacjentów po udarze, co możliwe jest do wykonania w ramach rehabilitacji po udarze mózgu. Ma on także ułatwić podejmowanie decyzji w zakresie planowania postępowania terapeutycznego w przypadku, kiedy dostępne informacje są znikome. Tekst poradnika ma jedynie charakter informacyjny i nie zastępuje pracy specjalistów.
Główne okresy w postępowaniu poudarowym
Faza ostra
Stan, w jakim znajduje się pacjent bezpośrednio po wystąpieniu udaru nazywamy fazą ostrą. Stopień deficytów neurologicznych, jak i ogólnego stanu poszkodowanego często jest bardzo różnorodny. Pacjent po udarze mózgu w fazie ostrej może zmagać się z niewielkimi problemami, a nawet być w stanie śpiączki wymagającej wspomagania czynności oddechowych oraz intensywnej pielęgnacji. Może być także w stanie, w którym nie potrafi ocenić swojej sytuacji, będąc zdezorientowanym i przestraszonym lub też niezdolnym do nawiązania kontaktu z otoczeniem.
Terapię można rozpocząć już w tej fazie. Polega ona na stymulowaniu plastyczności centralnego układu nerwowego w prawidłowym kierunku, na tyle na ile to możliwe, oraz ograniczeniu rozwoju patologii do minimum. Dobra profesjonalna współpraca interdyscyplinarna w trakcie tej fazy jest czynnikiem decydującym dla sprawnego przebiegu całego procesu rehabilitacji. To, kiedy rozpocząć rehabilitację po udarze i jak to robić, ma ogromne znaczenie, ponieważ pacjent, który szybciej dojdzie do stabilnego, niezagrożonego stanu zdrowia, będzie mógł wcześniej podjąć intensywniejszy wysiłek usprawniający.
Cele postępowania terapeutycznego w fazie ostrej
Głównym celem postępowania usprawniającego w fazie ostrej, w zależności od potrzeb i stanu osoby po udarze mózgu, jest torowanie funkcji życiowych, do których zalicza się głównie:
- stymulację oddechową i/lub ćwiczenia oddechowe, odgrywające ważną rolę w profilaktyce zapalenia płuc, wraz z pracą nad wdechem, wydechem i rytmem,
- stymulację kaszlu,
- stymulację przełykania.
Torowanie tych funkcji życiowych jest elementem terapii ustno-twarzowej, w której specjalizują się głównie neurologopedzi i fizjoterapeuci, a problemy z przełykaniem i artykulacją obejmuje rehabilitacja mowy po udarze. W ramach tego typu terapii prowadzi się także:
- stymulację prawidłowej mimiki twarzy,
- żucia,
- przełykania,
- integrację odruchów ustno-twarzowych.
Wkrótce w kolejnej części poradnika
Bibliografia
- Benedikt Bömer, "PNF w Neurologii", Kraków 2013.
- Anna Kiss Feherne, "NDT Bobath dla dorosłych", Warszawa 2011.
- "Usprawnianie po udarze mózgu", Elipsa-Jaim s.c., Kraków 2004.
- "Metoda NDT-Bobath w neurorehabilitacji osób dorosłych", PZWL, Warszawa 2012.
Przeczytaj również
Utrata mowy po udarze. Afazja i rola logopedy w procesie terapii.
Afazja po udarze to utrata zdolności rozumienia i tworzenia wypowiedzi. Wyjaśniamy typy afazji, rolę logopedy i kierunki rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Czy każdy pacjent po udarze może być rehabilitowany?
Możliwość rehabilitacji po udarze zależy od stanu zdrowia pacjenta, czasu od incydentu i właściwego doboru terapii. Wyjaśniamy, kiedy rehabilitacja jest możliwa i jak szukać odpowiedniej ścieżki postępowania.
Czytaj dalej →
Kiedy powinno rozpocząć się rehabilitację po udarze mózgu?
Wczesna rehabilitacja po udarze zwykle zaczyna się już na oddziale neurologicznym, ale jej zakres i tempo zawsze zależą od stanu pacjenta oraz decyzji lekarza.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – obszary i skutki uszkodzenia mózgu.
Mózg jest źródłem naszej tożsamości, intelektu i emocji. Oto krótki przewodnik po obszarach mózgu oraz deficytach powstałych wskutek ich uszkodzenia w wyniku udaru niedokrwiennego.
Czytaj dalej →
Udar mózgu – emocje, nastrój, depresja
Udar może uszkadzać struktury mózgu odpowiedzialne za regulację emocji i nastroju, dlatego po incydencie mogą pojawić się depresja, lęk, problemy z motywacją oraz trudności w rehabilitacji.
Czytaj dalej →
Udar mózgu: objawy - jak rozpoznać i jak reagować?
Szybkie rozpoznanie objawów udaru mózgu i natychmiastowe wezwanie pomocy mogą uratować życie oraz zmniejszyć ryzyko trwałych powikłań.
Czytaj dalej →
Uraz rdzenia kręgowego, a udar rdzenia kręgowego. Czym się różni?
Uraz rdzenia kręgowego i udar rdzenia kręgowego to dwa różne schorzenia o odmiennej etiologii, rokowaniu i możliwych deficytach. Wyjaśniamy podstawowe różnice i typowe następstwa uszkodzenia rdzenia.
Czytaj dalej →
10 najczęściej popełnianych błędów przez fizjoterapeutów neurologicznych.
Karolina Łozińska opisuje najczęstsze błędy popełniane podczas terapii neurologicznej oraz zasady pracy, które pomagają ich unikać.
Czytaj dalej →
Utrata pamięci po udarze. Z czym się wiąże i co może pomóc?
Utrata pamięci po udarze może obejmować problemy z zapamiętywaniem słów, rozpoznawaniem miejsc i uczeniem się nowych rzeczy. Wyjaśniamy, co może pomóc w codziennym funkcjonowaniu i terapii.
Czytaj dalej →
Następny krok
Porozmawiajmy
Jesteśmy do dyspozycji w przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących procesu rehabilitacji.
Opisz przypadek
Prześlij szczegóły dotyczące stanu zdrowia, a my ustosunkujemy sie do tego pod kątem terapeutycznym.
Konsultacja mailowa
Napisz do nas i opisz rodzaj schorzenia oraz aktualny stan zdrowia. Odpowiemy, jak patrzymy na Twoją sytuację w kontekście rehabilitacji.
Video z pacjentem
Możesz nam przesłać film obrazujący stan zdrowia pacjenta. Odniesiemy się do Twojej aktualnej sytuacji i opowiemy o możliwościach terapeutycznych.